14 Nisan 2013 Pazar

İnsanüstü duygular hissettiren film: Pina


                                             Dans et, dans et... yoksa yok olup gideceğiz!
                                                                                                                        Pina Bausch

                Bu muhteşem filmi daha önce izlemediğim için kendime kızıyorum. İşin kötü tarafı haberimde yoktu. Uzun zamandan beridir şöyle oturup adam akıllı bir film izlediğimi hatırlamıyorum. Kitap ve takip ettiğim bir kaç aktüel dergide hak getire zaten. Sanat aşığı arkadaşım C’nin tavsiyesi üzerine izlediğim bu film beni tek kelime ile soluksuz bıraktı diyebilirim.
                İnternet üzerinden filme dair pek çok şey öğrenebilirsiniz. Ama öğrenmeyin, izleyin. Çünkü herkesin görsel hafızası kendine dair bir şeyler bulacaktır. Kalkıp da sinema eleştirmenleri gibi, yok yönetmeni, yok süresi, yok oyunculuğunun kalitesi, görseli üzerinde durmayacağım. Bunu dediğim gibi uçsuz bucaksız deniz olan internet ortamından öğrenebilirsiniz. Ha ne kadar doğru olur, düşüncelerinizle ne kadar örtüşür orasını bilemem. Ancak ben filmi kendi öznel fikirlerim çerçevesinde ele alırsam, kelimelerin yetersiz kalacağını biliyorum.
                Daha öncede değinmişimdir burada. Ya da günlük hayatımda pek çok kez arkadaşlarıma aslında dil’in ne kadar yetersiz olduğuna dair fikirlerimi beyan etmişimdir. Hele ki “yeni nesil” diye tabir ettiğimiz o X jenerasyon kelimelerle oynayıp, anlamsız bir ses yığını haline dönüştürdüğü Türkçe’ye hiç değinmeyeyim şimdi. Malum facebook, twitter kullanan herkes görüyor, biliyordur. “Bebetom, tatlışım, panpişim, kankeyto, okeyto yesto...” diye uzayıp giden bir yığın ıvır zıvır kelime hazinesi var zihinlerinde. Bu durum son derece üzücü. Özellikle türkçe, vurgulara dayalı bir dil, o nedenle noktalama işaretleri çok önemli. Ancak bundan da bi haber bir nesille karşı karşıyayız. Ne diyebilirm ki!? Birey mi topluma şekil verir, toplum mu bireye diye yumurta/tavuk eksenli bir münazara sunmayacam size. Fakat şunu çok iyi biliyorum sanal dünyadan, sosyal medyadan şöyle 1-2 yıl uzak kalsak birbirimizi anlayamayacağız. Ha bir Çin’li ile konuşmuşum, ha sosyal medyanın daimi neferleriyle. O kadar anlamsız gelecek ki o ses yığınları. Konuyu yine anlamsız bir şekilde uzattım, farkındayım. Ama kompleks bir yapım var, mani olamıyorum beynimdeki kaosa.
                Bazen anlatmak istediklerimizi kelimelerden daha güçlü simgelerle, nesnelerle, görsellerle anlatabiliriz. Ritmik, fonetik, görsel sanatlara tekrar değinmeme gerek yok diye düşünüyorum. Bazen Dünya’nın bir köşesinden duyduğun ezgi, bütün damarlarındaki kanı kalbini patlatacak şekilde harekete geçirebilir. Hiç bilmediğin bir dilin o ezgisi, seni anırarak ağlatabilir. Bazen tek bir kare görsel, bir türlü bulamadığın satırlarca kelimenin karşılığı olabilir. Beden dili, bence en güçlü dil. İnsanı nefessiz bırakabilir. Afrika’da yoksulluk ve açlık içinde kıvranan, her tarafında sinekler uçuşan bir çocuğun annesine; “Ne güzel bir bebek” demek için illa o dili bilmenize gerek yoktur. Gözlerine bakmanız ve o şefkati sunmanız yeterlidir. Bütün anneler birbirini o şefkat dolu gözlerden tanır. Aşık olduğunuz insana söyleyeceğiniz; binlerce kelimeden daha güçlüdür küçücük bir dokunuş, tensel bir temas. Hücreleriniz, karşı tarafın kanına karışır. Böyleyken işte Pina’nın filmi görsel anlamda zihnimde fırtınalar yaratıyor. Wim Wenders ortaya şahane bir şey koymuş. Tadından yenmez bir  boyutta.
                Sahnede devleşen oyuncular, müzikle bütünleşmiş figürler, bir belgesel film olmasına rağmen sanatsal tüm öğelerin içinde eritilmiş olması. Muhteşem! Fazlaca hüzün var, yüksek dozda dinamizm. Sıkmıyor, boğmuyor. Bir sonraki aşamayı merak ediyorsun. Kareografiler ve  sahne uyumu muhteşem. Dansçıların estetik vücud ve estetik hareketleri keza. Beni kendine aşık etti diyebilirim. Fakat tüm bunları ortaya koyan; o kadın ise, bir kez daha dünyaya  kadın olarak geldiğim için mutlu hissetmemi sağladı. Bir kadın duyarlılığı, hassasiyeti ancak böyle kusursuz ve estetik bir görseli ortaya koyabilirdi. Düşünceleri özgür bıraktıran kadın! Ne var ki erken kaybettiğimiz bu yetenekli kareograf ve dansçı yeterince değer bulamadan yitirdiklerimizden ve bu da her defasında yıkılmama neden oluyor. Öldükten sonra, o güzel insanların kıymetinin anlaşılması, en amiyane tabirle kör ölünce badem gözlü olur tabiriyle.
                Modern dansa yeni bir soluk ve tanımlama getirmiş, alışkın değilseniz yabancı gelebilir. Ancak muhteşem bir heyecan sunduğu kesin, 3 boyutlu olmasıda güzel bir artısı. Tensel temaslar, bakışlar, mimikler, nefes alış-verişler, kimi yerde kulakları sağır eden sessizliğe inat verilen duygu yoğunluğu. Dansçıların Pina hakkındaki görüşleri, kendi sesleri arka fondan yansıtılırken, onların yüzündeki o kusursuz Pina hayranlığı, sevgisi ve Pina’nın kelimelere sığmayacak ulviliği.
                Daha fazla yorum yapmak istemiyorum, fazlaca dağıttığım konuyu boşverin. İzlemediyseniz şayet, izleyin. Kelimelerin bazen ne kadar anlamsız olduğunu bir kez daha sorgulayalım sonrada.
Bu güzel bahar günlerine sığdırılacak, uzun ve lezzetli bir tat. Gözlerinizi kapatın ve o lezzetin tadına varın.

                                                                               Tüm sevgimle 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                

12 Nisan 2013 Cuma

Kimdi hayatımızın ilk aşk'ı?


İlk aşık olduğunuz insan kimdi?! Hatırlayanınız var mı? Ben hatırlıyorum, tüm ayrıntılarına varıncaya kadar hem de. O güzel yüzünü, gülüşünü, bakışını... Düşüncelerini... Mevsimi, güneşi, üstündekileri... O ana dair hatırlanabilecek her şeyi, zihnimin saklı köşelerinden çıkarıp, kenarları yıpranmış bir fotoğraf titizliğiyle izleyip, tekrar aynı özenle yerine kaldırıyorum. Tertemiz olduğum günlerimi özlüyorum anılarımı izledikçe... Boğazımda bir yumru, yutkunamıyorum. Sadece susarak özlüyorum...
Yağmur yağmıştı, güneş açmıştı ardından. Ilık bir Eylül öğleden sonrası. Yazın kavurucu sıcağından yeni yeni kurtulmaya başlamış doğa, toprak kokusu sarmış her yanı. Sonbaharın o yakıcı hüznü sarmış tabiat anayı... Renkler yavaş yavaş sarı, kahverengi, haki tonlarına dönüyor. Güneş daha da uzağa gitmiş sanki. Göçmen kuşların güzergahını izliyorum gökyüzünde. O zamanlar gökyüzüne bakardık ne garip...  O zamanlar her şey daha sıcak, daha samimiydi. O zamanlar teknoloji böyle hayatımıza müdahil olmamış,  kirletmemişti her şeyimizi. “Televizyon çocuğuyduk”, öyle derdi abim. Onların zamanında yokmuş, benim doğduğum yıl gelmiş eve televizyon, çünkü elektrik o zaman gelmiş benim yaşadığım coğrafyaya. Eskiler, şehirlere gidip gördüklerini gelip köylerinde heyecanla anlatırmış, anlatılanlar ise heycanla dinlenirmiş. Zihninde canlandıramadıkları şeyi betimlemek, -ahh ne zor bir eylem!- bir âmâ ’ya kırmızıyı anlatmak gibi... Vizyontele espirisi yapmak geliyor içimden şu an “peki Zeki Müren’de bizi görecek mi?” diye.. Radyo’yu anlatıyorlarmış mesela, içinde konuşan bir adam olduğunu... O zamanlardan bu zamanlara... Çokta eski bir nesil değilim hani, ama herşeyin çok hızlıca değiştiği bir çağa denk geldim. Ben bu çağın insanı değilim, bu kadar hızlı tüketmek her şeyi midemi bulandırıyor...
Küçücük bir dünyam vardı, tertemiz. Dünyadaki tüm insanlara sevgi besleyecek kadar, büyük bir kalp coğrafyam vardı. Duygusal bir çocuktum, sevecen, duyarlı, hassas, sorumluluk sahibi. Öyle anlatır anne-babam, kardeşlerim beni. “Bir yetişkinin iradesi vardı sende” derler. Kendi başına gidip oynayan, ailesini rahatsız etmeyen bir çocuk. Saygılı, nerede ne yapması gerektiğini bilen. (Öff tamam çok övdün kendimi!) Nedense büyürken yanıma almayı unutmuş gibiyim tüm bunları, pek çoğunu o yolda kaybetmişim. Yazık, çok yazık... Dünyayı o dört dağ içindeki, küçük ve sevimli köyümden ibaret sanıyordum. Kedi-köpek hastası bir çocuktum. Nerede bir kedi köpek bulsam, hoop evde biterdi onlar. Kızmazdı melek annem. Hayvanları o da çok severdi, hayvanlarda onu. Pek çok kez kedilerin annemle konuştuğuna şahit olmuşumdur. Kusursuz bir dil var aralarında, kimsenin anlamadığı, anlayamayacağı. Annem, bu dünyada tapındığım tek ibadet merkezim. Tanrı annemi yaratacak kadar mükemmel, kusursuz ve sevgi dolu ise eğer, aynı zamanda Dünya’daki tüm bu savaşları ve gaddarlıkları yaratacak kadar acımasız olamaz. Öyle bir muammada kaybolup gidiyorum işte...
O  ılık, yağmurdan sonrası öğlenin güzelliğinde, böğürtlen çalılarına gidip dadanıyorum. Pis boğaz ve meyve hastası olacağım o dönemden belli.4,5-5 yaşındayım daha. Cılız, çelimsiz bir çocuğum, pekte sevimli sayılmam hani. Kendi düş bahçesi içinde oynayan bir çocuk. Üst dallara uzanmaya çalışıyorum.  O muhteşem meyveleri alabilmek tek amacım. Üstüme başıma batıyor böğürtlen çalıları. Biraz daha zorlasam içine düşeceğim. Pes etmiyorum, en üst dallardaki, en güzel olanları almalıyım. Güneş gözümün içine giriyor, daha gür çıksın diye kısacık kesilmiş saçlarım alnıma düşüyor. Çabaladıkça daha fazla dolanıyor çalılar etrafıma, içine düşüyorum o dikenli sarmaşık çemberinin. Böğürtlen çalılarının dikenlerini, yılan dişine benzetirler, aynen öyledir. İnsanı esir aldı mı s*çtığının garantisidir. Öyle çaresiz kalıyorum, düştüğüm yerde. Derken bir gölge düşüyor üstüme, dev bir gölge. Belki de benim cılızlığım ve küçüklüğümle alakalı. Üstümü başımı ayıklayıp çıkarıyor beni o dikenli cehennemden. Bir taşa oturtup, bakıyor sağımda solumda derin bir çizik var mı diye. Canın acıyor mu diye soruyor. “Iıı ııhh, cık” diyorum. Utanıyorum... Hem öylesine güzel oluşundan, hem de çocuk aklımla düştüğüm rezil durumdan. En üst dallardaki böğürtlenleri topluyor. Arkasından izliyorum, kocaman bir adam, ama incecik. O kalıp bir gram yağ tutmamış. Saçları parlıyor, güneş ışığı değdikçe daha da bi renkleri değişiyor. Kestaneden sarıya çalıyor... Sonbahar gibi saçları da. Kocaman avuçlarında, bi dolu böğürtlenle geri dönüyor, uzun parmakları arasından minik avuçlarıma bırakıyor bir kısmını; “Ye bakalım şimdi, istediğin gibi” diyor. Önce utana sıkıla yemeye başlıyorum. Karşısındaki küçücük çocuğa kocaman bir insan muamelesi yapıyor. Sorular soruyor bana, muhabbet ediyor. Yaşıma iniyor, benim dilimde konuşuyor. Ben onun yaşında olmak istiyorum o an. O konuştukça utangaçlığım geçiyor. Yüzünün haritasını çıkarıyorum. Beynime kazıyorum sonra onu. Uzamış sakalları, açık kestane tonlarında. Arada tek tük kızıl sakalları var. Gözleri bal rengi, güneş değdiğinde hareler oluşuyor içinde. Baharda çimlerde oluşan çiğ taneleri var göz bebeklerinde, çocuk aklımla verdiğim cevaplara gülümserken, onlar dalga dalga yayılıyor içinde. Yorulmuş bir bedeni var, yorgun bir yüzü. Daha en fazla 23-24 yaşındadır o genç ve yorgun adam. Dünya’nın yükünü sırtlamış gibi, ağır bedeni. Kırk cepli yeleği var üzerinde yeşil tonlarında, haki gömleği var içinde ve altında yine haki pantolonu... Muntazam bir görüntüsü var, sessiz ve uzun uzun bakıyor uzaklara. Gülerken gözlerinin etrafında çizgiler oluşuyor. Soruyor “Nasıl bir dünya istersin büyüyünce?” diye... Onu yanıltmayacak cevaplar veriyorum, hoşuna gidiyor. Daha da seviyor beni. Son vurgunu yapıyorum, gitmeden yanımdan. Büyüyünce ne olmak istediğimi soruyor, insanlık için bu kadar güzel şeyler tasarlarken kafamdan geçen meslek nedir ki acaba?! Yarım yamalak bilgimle anlatıyorum olmak istediğim, yapmak istediğim mesleği. Bir fotoğraf makinesinden bahsediyorum ve insanlığı aydınlatacak fotoğraflar çekmek istediğimden. Savaşların ne kadar korkunç olduğunu herkes bilsin istiyorum diyorum. Duygulanıyor, dönüp bana bakıyor;  boşluğa dalan bal rengi gözleri. “Sen ne güzel bir çocuksun böyle!” diyor. “Ne güzel düşüncelerin var. Kim öğretti sana bunları, nereden biliyorsun bunca şeyi!?” diyor... Öyle güzel şeyler söylüyor ki, bir daha aynı etkiyi hiçbir yerde hiçbir erkeğin sesinde hissedemiyor bu kalp. “Ahh çocuk, ahh! Umarım herşey istediğin gibi olur. Kalbine iyi bak, onu kirletecekler büyüyünce. Zihnini koru, en önce onunla savaşacaklar” diyor. Biliyorum, hepsini o çocukluk aklımla biliyorum. Cebren ve hile ile zapt edilecek tüm bu benliğim mücbir sebepler tarafından. Onu korumalıyım... “Sohbetiniz çok tatlı küçük hanım!” diyor, ama gidecek daha çok yolum var. “Biraz daha toplayayım mı ister misin meyve?” diye soruyor. Teşekkür ediyorum... ve saçımı okşayıp, alnımı sevgiyle, şefkatle öpüp gidiyor... Arkasından bakıyorum, güneş tamda saçlarını aydınlatıyor yine. Vücudunun işkencelerle yıkılmış halini izliyorum, zayıf bedenini geniş omuzlarını, koca dere yatağını bir çırpıda atlıyor, arkasından kendisini izlediğimi bilir gibi, dönüp son kez bakıyor göz kırpıyor o çiğ damlasının dans ettiği gözleriyle. Karşımda uzayıp giden dik ve sarp yamaca tırmanıyor. Bedeni uzaklaştıkça ufalıyor giderek. Sonbaharda erken akşam olur bilirsiniz, güneş kızıl bir günbatımı hazırlamış. Gökyüzü bile isyan etmiş bu hale. O kızıl günbatımı içimi dolduruyor, ufukta kaybolan son noktaya kadar izliyorum. Ve yok oluyor, bir daha hiç görmemek üzere... Eve gidiyorum, heyecanla anlatıyorum olanları, bir abi geldi diyorum, bunları bunları yaptı. Böyle böyle bir adamdı. Kim olduğunu söylüyorlar, gerçek adını bilmiyoruz. Yalçın’mış adı. Kod adı gibi bir adam. Uğursuz bir geceye yatırıyoruz bedenlerimizi. Pekte uzak olmayan bir yerlerden silah sesleri yükseliyor. “Vurdular!” diyor anne sesi. Gençler ölüyor bu ülkedeki o manasız sistem yüzünden. Çocuk aklımla, savaş fotoğrafçılığını anlatmaya çalışıyorum, o abiye. “Sen ne güzel bir çocuksun diyor!” o tok sesiyle. Beynime kazıdığım o sesi duyuyorum,çirkin ruhumu aynadan izlerken şimdilerde. Dudaklarım titriyor ağlamamak için, zor tutuyorum kendimi. O sesi, o güzelliği bir daha göremeyeceğimi nereden bilebilirdim ki...! Öldü diyorlar, sabahında. O silah sesleri, dünkü çatışma... Yalçın abi bi daha olmayacak diyorlar. Çocuk aklım almıyor ölümü, bir daha olmamak, ne demek türkçesi... Hayal edemiyorum, dün gördüğüm adam nasıl olmaz bir daha. Son kez göreceğimi bilsem.. ne değişirdi ki gerçi. Değiştirebilir miydim tüm olanları, olmayanları!? Bugün ne kadar değiştirebiliyorum ki  var olanı...!
                Hayallerimin ardı sıra bakıyorum, sabaha uzanan gecelerimde. Elimde fincan, ışığı söndürüp geceyi fethediyorum. İki tane on yıl geçmiş üzerinden... Dile kolay! İlk aşık olduğum adamı bir çırpıda kaybedivermişim mesela. Ömrüm aynı adamı, başka bedenlerde aramakla geçmiş. O ses tonunu, o hüznü, o duyarlı kimliği, o canını bir hiç pahasına(!?), soysuz insan ırkı için  bir çırpıda seriveren, sırf tüm insanlar eşit olsun, biz çocuklar televizyonda izlediğimiz bize özendirilen hayatlara salya akıtarak, özlem duyarak değil de eşit ve hür bir şekilde yaşayalım idesiyle. Belkide "Ülkemdeki bütün çocuklar et yediğinde, ben de oturup rahatça yiyeceğim." anlayışıyla müsemma.
               Ne güzel bir aşkmış ki asla lanet okumuyorum, kader diye yutturulan insan eliyle yazılmış yazgımız dışında. Ne güzel bir aşkmış ki, sevebileceğim adamlarda onu arıyorum. Ancak kimse o olamıyor, ben ise kendim ve o gün ki o masum kız çocuğu... Belki ondan olsa gerek Rus romanlarından kaçmış gibi adamlarda buluyorum kendimi... Aynı adamlar tüm umudumu kırıyor, umut sözcüğüne olan güvenimi yitiriyorum.  Can havliyle sarılıyorum inad’a. Ruhumu yansıtıyor. Aramaktan vazgeçiyorum onu başka bedenlerde, bulamayacağımı biliyorum. Derinliğime saklanmış, iyi kalmış bir şeylere inad yüreğime iyi bakmaya çabalıyorum. Aşkı sorguluyorum çeyrek yüzyılı fetheden hayatımda. Onca ihtilal, onca devrim, onca yıkım boşuna olmasa gerek diyorum. İsimsiz ve hayali kahramanların toprağında çürütüyorum bu ömrü, sonra kendimi küllerimden en baştan yaratıyorum. 

6 Nisan 2013 Cumartesi

"Suç" ve "Ceza"


Sınav dönemim, okul hayatım, yurt hayatım derken bunalımlı bir hayatın içinde kendi bildiklerimi söyleyerek yaşamaya devam ediyorum. İçim daralıyor, bulaşık suyu gibi hava var dışarıda, baharın tüm güzelliğine inat. Gri şehir beni fenalaştırıyor o gün. Oysa beni bu şehre bağlayan, bu şehirde tutan, beni ben yapan bir şeyler var ismini koyamadığım. Pek çok arkadaşımın "ne var bu şehirde, nesini seviyorsun bu kadar" dediğinde... bilmem yersiz yurtsuzluğumun kayıp adresi burası belki de diyip hafif bi tebessümle başımı yere eğdiğim.
Bir haber alıyorum, fena bir haber hem de. Ölüm haberini alıyorum okuldan bir öğrencinin. İntihar etmiş hapishanede. Bir bakıyorum sesler birbirine karışıyor, herkes bir şeyler soruyor kimmiş, neymiş, neciymiş (hangi görüş) niye intihar etmiş, niye içerideymiş, doğruymuş, yanlışmış, haklıymış, haksızmış... offf bitmeyen ardı arkası kesilmeyen sorular ve uğultular içinde anlamını yitiren kelimeler... O sıra beynim o çocuğun ruhuna karışıyor, yanına gidiyorum intihar ederken, gözlerine bakıyorum, korkuyor... ama yaşamaktan. Sonunu görememekten, göz göze geliyoruz. Boynuna geçiriyor ipi ve tak diye vuruyor kendi idam sehpasına. Gözlerimin önünde önce çırpınan sonra boşlukta öyle asılı kalan hayali bir silüet olarak geri dönüyorum reel dünyaya “Hoca geellldi” diye bağıran bir sesle. Sınava giriyorum, kağıda ne yazsam ki diye düşünüyorum. İşte risk budur falan diyip,doğru diye öğretilen tüm yanlışları haykırıp, üniversitelerin bize ne kattığını sorgulayan o umarsız tavır içine mi girmeliyim tekrar.
Sahi ne katıyor bu üniversiteler bize. Diplomalı köleler yetiştirip, yüzlerce mezun veriyor her yıl. Bilincin, eğitim sistemindeki kademeli anlayışla elde edileceğini sanan, tezat ve zavallı düşüncenin kurbanı olmuşuz hepimiz. Master yapıyor diye, göbeğinin bizden bir adım önde olduğunu zannedenler var zira. Saygı, sevgi sözcüklerini gördüğü andan itibaren kendini ayrı bir “form’a” sokma ihtiyacı bu toplumdaki her bireyin en büyük hastalığıdır. İtaatkar bir nesil olmamızın nedeni de sanırım, tüm dayatmaların tatlı dille sokulmasından olabilir diye düşünüyorum?! Küçücük bir çocuğun bile bizden birkaç katman yüksek bilinç ve farkındalığa sahip olabileceğini eğitim sistemi öğretmiyor. Fakat bunu bilmek işimize gelmiyor, yoksa diplomalı kölelerini nereden temin edecekti sistem.
Hapishaneler ve şiddet yuvası üniversiteler... Bir tarafta haberlerde tanıklık ettiğimiz lise öğrencilerinin kendi aralarındaki kavgalar, bıçaklamalar, sözlü sataşmadan cinayete varan şiddetin bin bir türlü ve tehlikeli hali. Öğretmenlere yapılanlar, öğretmenlerin öğrencilere yaptıkları... Fiziksel ve psikolojik karşı güç savaşları resmen. Üniversitelere geçiyorum oradan; altını dolduramadığı ideolojisine körü körüne bağlı ne yaptığını dahi bilmeyen etiket çocukları. Tam bir lümpen hayatı pek çoğunun ki. Üzülüyorum, ben o kadar güzel insanlar tanıdım ki, bir sabah kalktığımda öldü diye haberini aldığım. Sadece beyaz atlarına binip gittiler güneşe. Ben hep öyle görmek istedim yada öyle teselli ettim kendimi.
Bu konular çok kapsamlı, öyle iki satır karalayıp üzerine geçilmesi hiç sağduyulu gelmiyor bana. Şiddeti, okulu, hapishaneyi, onların içine doldurulmak için eğitilen itaatkar kulları. Daha sonra üzerine uzun uzun yazmak istiyorum bu konuyla ilgili. Fakat şuna değinmeden geçemiyorum. Hapishaneler, “suç” ve “ceza” kavramı. Olmuş bitmiş bir fiilin ardından failin hapishaneye kapatılması veya ceza verilmesi ne fiili ortadan kaldıracak/düzeltecek ne de “suçun tekrarını” önleyecek veya caydıracaktır. (hapishane sayısı arttıkça “suç”un arttığı; hapishaneden çıkanların geri dönme olasılığının,  hapishaneye hiç girmemiş olanların olasılığından daha yüksek olduğu gibi veriler çoğaltılabilir.)
Suç ve ceza kavramları insanlık tarihi kadar eski bir kavram. Fakat hapishane kavramının ezelden beri olmadığını biliyoruz. Batı’da 18.yy sonu-19.yy başında ortaya çıktığını Michel Foucault sayesinde öğreniyorum. Hapishanelerden önce insan bedeninin her türlü işkenceye maruz kaldığını, ceza olarak işkencenin seyirlik bir olay olduğunu ve hapishanelerle birlikte ceza çektirmenin kapalı kapılar ardına taşınmasından kimilerinin  “üzüntü” duyduğunu, bedenlerini kapatmaya pek anlam verilemediğini -yine M. Foucault’dan- bilmekteyiz. Hapishane modern zamanların, modern bir kurumu olarak doğmuş bir kavram, ceza çektirme “mahremiyet” kazanıyor. Ne de olsa bireyin doğuşu da “modern zamanlarda”! İnsanları tek tek, “birey” olarak var kılacak, sonra da tek tipleştirecek kurumlar teker teker doğuyor, var olanlarda bu zihniyete eklemleniyor: Fabrika, kışla, yatılı okul, tımarhane, hapishane...
Hapishane öncelikle bir mekandır, mimari tasarım olarak bir binadır.Mümkünse şehir dışına yada şehir yerleşim yerlerinden uzağa inşa edilmiş, dev beton duvarlarla çevrili büyük yapılar. Bu dış yapı, “içeri”yi tamamen görünmez, hatta erişilmez ve işitilmez kılmaktadır. Yapının bu durumu ve binayı çevreleyen duvarların silik, renksiz devasalığı, toplumsal bir kurumu –görevliler dışındaki- hemen hemen her türlü denetimden tamamen koparmaktır. Cezalandırmayı esrarlı hale getiren şey, duvarların hem simgesel, hem de fiili varlığıdır.
Uçurtmayı Vurmasınlar’ı hatırlıyorum bu noktada İnci’yi, Barış’ı.”İnci, uçurtma ne demek?!” O küçücük avluyu, mazgal pencereleri. “Biraz daha ışık, lütfen biraz daha” diyenlere karşı bakın ne kadar alicenabız demek istercesine yapılmış mazgal pencereler, içeriye yivli... ışık daha fazla girsin ha! Nazım düşüyor aklıma... Bugün pazar bugün beni güneşe çıkardılar... Ya da Sabahattin Ali’nin duyduğu seslere hissettiği yitik özlemini anlattığı dışarıda deli dalgalar, gelir duvarları yalar, beni bu sesler oyalar,aldırma gönül aldırma...
O zaman ne yapmalı suç ve yaptırımı  ceza için... Önerisi olan var mı?! Sadece utopia’yalarda mı vardır temiz dünya, musmutlu insanlar. Bunu bir insan aklı yazıp, üretebilecek kapasiteye sahip iken, uygulamada neden devletler ve siyasi rejimleri buna izin vermez. Neden toplum kendi içinde katliamlar, aile içi şiddet, toplumsal şiddet, medya şiddeti, bireysel şiddet diye yığınla ayrılan bir sapkınlık içindedir. Gözü dönen baba neden cinnet getirip pompalı tüfekle tüm ailesini vurur. Barış gelini tüm Avrupa’yı beyaz gelinliğiyle gezip, cinsel anlamda aç kalmış Arap ve Orta Doğu kıyafeti giymiş  olan Türkiye’de, oryantalist kimliğiyle Pippa Bacha’yı yer yutar. Bunlar benim ülkemde olmuyor sadece, evet.Eyvallah! Şiddet neyse ki  sadece benim toplumuma özgü bir şey değil. Umut verici ha!
Şöyle bir şey var, adli suçlara karşı ne yalan söyleyeyim ben de hep “suç” gözüyle baktım. O kadar korkunç, çirkin şeyler yapıp hiç ceza almayan veyahut alıp affa uğrayan o kadar çok insan var ki. Çözüm bu mu olmalı! Toplumu daha da büyük bir şiddet fanusunun içine atmak mı?! Buna inat düşünce suçlularının tecrit ve müebbet hapisle yargılanması ne kadar doğrudur peki!?
Hapishaneye kapatılan önce bir mutlakiyetle karşı karşıyadır orası meşru. Toplumsallığın hiçbir türünde görülmeyen bir kapatılma ve birliktelik tüm yirmi dört saatleri, aynı insanlarla geçirme zorunluluğu. Sanırım bu başka yaşam tarzlarında yoktur. Hapishane dışında kimse bütün gününü aynı yerde ve aynı insanla geçirmek “zorun” da değildir. Burada “karar” başkalarına aittir. Ha bir de aynı mekandan başka bir mekana olası bir durumda “sevk edilme” ihtimali de çok yüksektir. İnsanı, insana tutsak etmek. Fakat daha da fena bir şey varsa o da tecrittir. Hücre sistemi... Kapalı bir mekan ve orada hapis olduğunu bilmek... kaç gün geçtiğini hesaplamak. Daralan ve uzayan zamanın tüm geometrik formlarını bir düzlemde izlemek...
Hapishane kavramı, şiddet; küfürle, bağırıp çağırmalarla, itip kalkmalar, zor kullanmalar, dayaklar, falakalar ve hatta ölümlerle başlamaz. Kapatılmanın ta kendisidir şiddet. Bina, beton duvarlar, demir kapılar, parmaklıklar, kilitler, hücreler, özel görevliler... Hapishane, toplumsal sistemden gelip sisteme yani ait olduğu yere doğru giden ve geri dönen ( bi nevi bumerang gibi)  şiddetin uğrak yeridir; yoğunlaştığı, biriktiği, toplandığı havuzdur. Hizaya getirme gücünün ritüelidir.
Dediğim gibi muhakkak yazılacak, söylenecek, eklenecek çok şey var. Şurada iki satır yazıp bu sorunu kendi yetim aklımla çözemem. Fakat bildiğim tek bir şey varsa “hapis” ve “hane” yani tutuklunun evi olan o mekanın, rasyonel ve mantıksal amacı “ıslah etme”, “topluma kazandırma” mantığını gütmediğidir.
Bir yerlerde tıka-basa içimize “köşeyi dönme” bir başkasının üzerine basarak ilerleme mantığı öğretilirken, diğer tarafta değer yargıları ve bu hayatta neden var olduğunu sorgulayan amaçlı insanlar varken... ringin diğer köşesinde ise beyni incir çekirdeğini doldurmayacak bir güruhun saçma salak kaygıları ile dolu ve her şey bir gongg sesine kalmışken, hapishaneler hiç ama hiç temiz bir kurum değil... Ölüme davetiye çıkaran bir kurum olduğunu ise bir kez daha teyit etti sağ olsun gencecik bir bedeni yiyip yutarken.
Zamanında bir yerlerde okumuştum, yarım yamalak hatırladığım sözde diyordu ki “Normal şartlarda, evlatlar gömer anne-babalarını toprağa. Savaş zamanı ise anne-babalar gömer biricik evlatlarını toprağa.” Ne bitmez, ne görünmez bir savaştır ki hiç sonu gelmiyor ve anne babalar hep canlarının yarısını toprağa yatırıyor...

2 Nisan 2013 Salı

"Âkil" ve "Âkıl" insanlar



Bu sabah radyo dinlerken bir kez daha aklıma takıldı, değinmek  istedim. Aslında pek çok kez televizyonda sevdiğimiz spikerlerin ağzından duyduğumuz;  yine gazetelerde  yazılarını keyifle okuduğumuz yazarlarında düştüğü ufak; ama önemli bir dil hatası. En çok da Ece’de gözüme batıyor, sevdiğim bir kalem Ece Temelkuran. Hemcinsi olarak hayranlık duyuyorum kendisine. Arapça eğitimi almış, Tunus’ta yaşayan biri olarak düşmemesi gereken bir hata.
                Nedir benim kendimce bu kadar büyüttüğüm bu kelime hatası peki!  Âkil” ve  “Âkıl” kelimeleri . Arapça’da ism-i fâ’il (etken ortaç), ism-i mef’ûl (edilgen ortaç) olma durumu vardır. Bu da kelimenin kökenini incelememizi gerektirir. Âkil kelimesi ekele (yemek) fiilinden, (yani ism-i fâ’ilden ) gelip; “yiyen” anlamı taşırken, ‘âkıl kelimesi (âkl’dan gelir, ism-i fâ’il) akıllı demektir.
            Basit gibi duran; ama söylendiğinde anlam kargaşasına neden olacak bir dil hatası. “Âkil adamlar toplandı!” Zaten biz de ancak yemek yiyen adamlar toplanır, ‘âkıl adamların toplandığı nerede görülmüş!

Algılarımız kusursuz, tüm mesele bu!?


Sanatla uğraşan insanların hep genelden farklı bir algıya sahip olması gerektiğini düşünmüşümdür. Bilmem yanılıyor muyum? Hayata herkesten farklı bakmalı, hayatı herkesten farklı yorumlamalı,  beş duyu organı ile algıladıklarını herkesten farklı sunmalı ki bu insanlar, geri kalanlar ilham alabilsinler yolunu aydınlatacak ışığı kendine bir iz, bir yol olarak seçebilsinler. Günümüzde tavernada şarkı söyleyenler dahi kendini "sanatçı" olarak tanımladıkları için, aslında iki kere düşünmem gerekti bu kelimeyi seçerken. Sanat nedir? Sanatçı kimdir? Bilim nedir? Bilim insanı kimdir? Sorular uzar gider. Alt başlıklar açılıp uzun uzun üzerine yazılacak  bir konudur kendileri belki de; ama ben şu an onu yapmayacağım. Konuyu böyle bir girizgah ile açmam, tamamen farklı nedenlere dayanıyor. İster plastik sanatlar olsun, ister fonetik, ister ritmik sanatlar hepsi de toplumun içindeki dinamiği baz alıp harekete geçmiştir. Aksi düşünülemez diye düşünüyorum. Toplumun anlamadığı, ağzını açıp “bu nedir ki” diye baktığına sanat diye bakmak, bilmem ne kadar doğrudur. Belki burada da sanat, sanat için midir?/ toplum için midir  sorusu gün yüzüne çıkar. Fakat niyetim kafa bulandırmak değil. Sanatçı toplumun ruhunu analiz edebilmeli. Toplumun beyninden, bireyin kalbine akabilmeli.                                 
Max Beckmann, Hitler dönemindeki dejenerasyonu ,ekspresyonizm ile eserlerine çok vurucu bir şekilde yansıtmıştır. Savaşın tüm o kirli yüzünü gizlememiştir resimlerinde, buhranı anlarsınız. Kaçmak istersiniz bir an önce o ortamdan. Kirchner, Noilde... eserleri duygusal etki kuramını tıka-basa size verir. Bu ressamları Hitler yanına, yandaşı olarak almıştır oysa ki. Kendini böfböflesinler mantığıyla. Bakın ben iyi bir şeyler yapıyorum, Aryan ırkımı, kendi üstün ırkımı yaratıyorum alt benliği ile. Fakat bir bakıyor, yanındaki adamlar, yani sanatçılar, tüm bu yaşananlara kör, sağır, dilsiz kalamamışlar. Bir tepki verme gereği hissetmişler. Ve Hitler’in çıldırış anıdır bu! Hatta Otto Dix’i (profesördür kendileri aynı zamanda) 5 kere cepheye, en ön saflara, siperlere yolluyor, ölsün kurtulayım diye; ancak adam inatçı Azrail’le anlaşma yapmış, ölmüyor ısrarla cephede.
Peki sanat eleştirmenleri kimdir? Bir de futbol eleştirmenleri var, ikisine de tahammülüm yok. Aynı şey mi? Değil elbette; fakat üretmeden, emek sarf etmeden, oturduğu yerden acımasız yorumlarını sanki her şeyin en mükemmelini onlar biliyormuş gibi saydırıyorlarsa, kusura bakmasın kimse daha iyisini biliyorsanız,yapabiliyorsanız buyurun yapın. Belki içinde bulunduğum meslek grubunun bi neferi olarak çevremde fazlasıyla bulunduğu için böyle tiplerden, içten içe bi bulantı yaşıyorum bu duruma karşı.
Bizim memleketimizde iki şey genel olarak çok iyi yapılıyor:
1-      Masa başında devlet kurma-devlet yıkma; her konuya muktedir olma.
2-      Şiir yazmak.
Ülkemizde bu ikisini herkes çok iyi, çok güzel yapar. Herkes her şeyden şikayetçidir. Yoğunluğu genç nesil olmak üzere, herkes facebookda, twitterda ciddi ciddi birer vatansever, milliyetçi halk kahramanıdır. Meydanlara indiğimde daha birine rastlamadım hani. Sosyal medyada atıp-tutmayan tüm arkadaşlarım ise saflarda yanımda yer almışlardır. Böyle de bir ters orantı.
Gelelim neden bu kadar lafı dolandırıp, uzun bir giriş kısmı tutmamın nedenine. Sanatçı dedim, sanatçı ruhu taşımaktan bahsettim. Çıtı-pıtı, gayet sevimli bi kızdır C. Sanatla gayet içli-dışlı. Piyano eğitimi almış, ablası ressam. Türkiye standartlarına göre oldukça elit ve eğitimli kalıyor yani. Ancak bunların kendi toplumunu anlamak konusunda ne kadar yeterli olduğunu soruyorum sürekli kendime. İdeolojik fikirlerimizi tartışmadığımız sürece sevdiğim, değer verdiğim bu arkadaşımla yolda gidiyorduk geçen haftalardan birgün. PKK silah bırakmış diye gazeteler, haberler, sosyal medya bangır bangır. Elbette vatansever Türk halkı olarak söyleyecek çok sözümüz var bu konu ile ilgili. Ufak-tefek sevimli arkadaşım açtı konuyu. Hafta sonu, herkes it ayağını yemiş gibi dışarıda, kalabalıklar içinden kendimize yer açıp yürümeye çalışıyoruz, bir yandan da can kulağıyla dinliyorum, kaçırmamaya çalışıyorum söylediklerini. Kürtleri ezmeye başlıyor, aşağılıyorda aşağılıyor. Sözünü arada kesip, “ canım bunlar çok ağır ithamlar, sende böyle düşünüyorsan, toplumdaki diğer geri kafalılara ne diyebilirim ki”. Üslubu sertleşiyor; “Ne dememi bekliyorsun ki, nefret ediyorum, bazen ülkücülere hak veriyorum gebertsinler hepsini! Pislikler! Sevmiyorlarsa bu ülkeyi siktirsin gitsinler” diye bağlıyor en son cümleyi. Duyduklarım karşısında içim sızlıyor, fakat son cümleden sonra söyleyebilecek hiçbir şeyim kalmıyor. O da böyle düşünüyorsa, bir halkı sırf sistemin yanlışlıkları yüzünden böyle kolayca tutup atabiliyorsa, ölümü dahi “gebermekle” tabir edebiliyorsa... Bu cümleyi kurduktan sonra seninle neyi tartışabilirim ki artık C. diyorum.  Ve tüm ağır ithamlı konuşmalarına rağmen susuyorum. Yol uzadıkça uzuyor, C. ise susmak bilmiyor. İçindeki kini salyalı ağzıyla daha da hararetle tartışıyor, tek taraflı.
İçimde fırtınalar kopuyor o an. Kinine dehşetle bakıyorum. Ürkütüyor, insanların içindeki tıka-basa nefret boğacak birgün kendilerini haberleri yok. O an tekrar dinleri, ırkları, kimlikleri, dilleri, renkleri... insanı ayırmaya dair üretilmiş tüm saçmalıkları düşünüyorum. Buna alet olan, düşünme özürlü zavallıları. İnsan olma erdeminden yoksun kalmış olanlara acıyorum bir kez daha. Bunları benimle tartışan kişi, gayet de entelektüel birikimi olan, zekice bir kız. Bu kadar mı sağduyulu(?!), bu kadar mı hoşgörüye (?!) sahip yani.
                Öncelikle milliyetçiliğin her türlüsüne karşıyım, nerede ve nasıl olursa olsun. Evet, benim hiçbir topluma ve ırk’a ait olmayan evrensel bir kimliğim var. Dinim yok benim, mezhebim, rengim,dilim, ırkım... beni ötekileştirecek tüm yaftalamalardan uzak yaşıyorum. Hatta yeri geliyor bi memleketim, bir cinsiyetim  bile olmuyor.  Kökenime indiğinizde benimle laf dalaşına giren ya da orada burada salyalı ağızlarla milliyetçilik yapan, pek çok kişiden çok daha saf Türk  bir kimliğim var, bozulmamış. Ama benim bu dünyada kendime biçtiğim görev bu değil. İnsanları ötekileştirmek, savaşlara davetiye çıkarmak! Yanındakinin arkadaşı olduğunu unutup, sırf beynine zerk edilen misyonerlikle kendini görevlendirilmiş hissedip, acımasızca öç alma duygusu güden, Doğu’lu kimliğimi deşeleyip, altında  yatan bir Kürt kimliği aramakla kendini hasıl gören  bu insana diyecek nasıl bir cevabım olabilir ki?! İnsanlara etnik kimliğini sorgulatma ihtiyacı duymak mı çözüm, her açıklamada “Ben kürt değilim; ama sizin tutumunuz da kanımın çekilmesine yetiyor.” demem mi gerekiyor illa.
            Derken, bize eklenecek diğer arkadaşlarımızla kararlaştırdığımız noktaya geliyoruz ve beklemeye başlıyoruz. Kafamda hala düşünceler, susuyorum. Israrla “Değil mi; ama haksız mıyım?!” diye söylediklerini onaylattırma ihtiyacı duyuyor. Aynı fikriyata sahip olmadığımı bile bile. Suskunluğumu “ben söyleyeceğimi söyledim, olaya böyle bakan biriyle artık neyi tartışabilirim, bana tartışacak bir şey bırakmadın ki!” Susuyorum tekrar. Diretiyor, “Hayır, tartışacaksın, çünkü adamların haklı bir yanları yok.” Dayanamıyorum artık, bütün doğruları ben bilirim, en iyisini ben bilirim halinden, fenalar basıyor. Etrafımızdan akıp giden kalabalığa, çevremizde eş-dost ya da  elinde çiçekle sevgili bekleyen insanlara rağmen açıp, ağzımı yumuyorum gözümü deyim yerindeyse. “C., diyorum, senin bu ülkenin geçmişinden, en azından şöyle 80 yıllık tarihinden haberin var mı? Öyle oturup eşek yüküyle okuduğun taraflı yazarların kitaplarından bahsetmiyorum. Sen ki kendini aydın olarak tanımlıyorsun, aydın-elit bir aileden geldiğinden bahsediyorsun, sen de böyle düşünüyor, algılıyorsan, vay bu ülkenin haline! Sen hiç oturup iki satır, 94’te evlerinden sürgün edilmiş, kimliğinde Doğu veya Güneydoğu’dan herhangi bir ilin adı yazıyor diye dışlanan insanlarla muhabbet  ettin mi?! Ölümüne  bir kaç yıl belki kalmış yaşlı-başlı teyzelerin, amcaların  memleket hasretiyle o kalabalık şehirlerde nasıl çürüdüğünü gördün mü hiç, ağıtlarını duydun mu peki? Gençlerin nasıl asimile olduğunu ve bunun aynı zamanda  bir devlet politikası olduğunu biliyor musun? Evet, adamlar her şeyiyle haklıdır ben de demiyorum; bu onları her noktada savunduğum anlamına gelmez. Ama şu var, sana şurada bir tokat atsam, bana öteki yanağını mı çevirirsin? Hiç sanmıyorum, hele ki son söylemlerinden sonra. O nefret içinde bir yerlerde büyür. Bu ülke, iktidarların saçma salak rejimleriyle becerilmiş. Atatürk kelimesi dahi kimliklere bölünmüş, ikircikli bir halde. İçindeki Türk kelimesinden olsa gerek, milliyetçi- sağ kanat Atatürkçü diye savunurken görüşlerini, sol kanat Kemalizm adı altında savunuyor görüşlerini. Neden acaba! Nüanslara takılıp kalmış her şey. Bana PKK ,terör örgütü diyorsun, eyvallah, amenna. Peki  bu ülkenin geçmişinin, en azından cumhuriyet döneminden bugüne çok mu temiz olduğunu sanıyorsun. Onlar daha mı az terörist. Hadi Kürtler isyan etti, örgüt kurdu ülkeyi tehdit etti, militarist kimliğiniz kabardı, sonuç bu oldu. Peki ya Aleviler ne yaptı, onları niye öldürdünüz. Sivas’ta niye yaktınız? Maraş’ta niye evleri işaretlediniz? Sadece Alevi evlerini! Çoluk çocuk demeden neden öldürdünüz? Hadi o terör örgütü, bu durumda siz ne oluyorsunuz? Devlet terörü değil mi? Yanlışsam düzelt lütfen, ama ricam elini vicdanına koyarak düzelt. Yıllarca sol-sağ, alevi-sünni, kürt-türk diye birbirine kırdırılan bir milletiz. Üzerine her gün her yerde bıdbıd konuşuyor insanlar. Hepimiz vatanseveriz değil mi bu şekilde konuşup, kin kusunca. Benim senden daha az öfke kusmam bu ülkeyi sevmediğim anlamına mı gelir. Tek yaptığım empati kurmak, önce karşımdakini anlamaya çalışmak. Sonra okurum o kalın kalın kafa ütüleyen kitapları. Tarih bir insanın bilinçaltında yatan acılardan başlıyor. Şiddet tohumunu bir çocuğun yüreğine ekersen, karşılığında sana gül uzatmasını bekleme. Ben çok sıkıldım artık bu tartışmalardan, sığ konulardan. Biz sadece büyük büyük laflar ettiğimizi zannediyoruz, olan o annelere, ailelerine oluyor.İçi yananda, eksilende onlar. Ateş düştüğü yeri yakıyor.  “Siz” diye konuşurken de savunduğun şeyleri kastettim. Seni üzmek, kırmak için söylemedim bunları!  Sadece içindeki kine dikkat et, fazlası seni boğabilir.” diyip; yüksek sesle başladığım konuşmamı, ses tonumu düşürerek bitirdim. Gözlerimden ateş çıkıyordu en başta, çevremdeki insanlarda fark etmiş olmalı ki bir kaç adım geriye çekilmişlerdi. Derin bir sessizliğin ardından, telefonuma gelen mesajla irkildim, gelmişler metrodan çıkıyorlarmış diye C.’yi de bilgilendirdim. Kırık ve eksik bir tebessümle baktık birbirimize. Sonrasında yine normal muhabbetimize devam ettik, fakat ne yalan söyleyeyim kalbim buz gibi ve bin  parçaydı.
                Biliyorum ki her seçim öncesi atıp-tutan onca insan, seçim sonrası hezeyana uğruyor sonuçları görünce, yine başa sarmayacağım. Ülkemin güzel insanlarına değinmeyeceğim. Kimseyi ezmeyeceğim, çünkü bu can sıkan olaydan sonra kimseye diyecek sözüm kalmadı. Aydın olmaktan, aydınlatmaktan. Akşam kuşağında politik konular tartışan, hepsi aynı ses tonu, hepsi aynı kafa yapısı bi grup gazeteci, sosyolog, bilmem hangi üniversitenin akademik ünvanlı  kişilerinin oturup saatlerce aynı konuyu, kulağını bi orasından, bi burasından tutup, bildiğimiz konuları dolandırıp anlatan abiler, amcalar gibi kafa **kmek değil derdim. Onlar da aydın güya! Kim hani nerde, mücadele nerde, mücadeleyi geçtim karşı tarafı dinleme- anlama nerede. Hepsi söz birliği yapmış gibi, çok iyi niyetli çok temiz insanlar, sonra halkım koyun. Halkım koyun falan değil, elini taşın altına koymaya mecalleri yok. O kadar çok bedel ödemiş bir toplumuz ki, şu’cusu bu’cusunu geçin! Hikaye onlar. Hepimiz bi kere en sevdiğimiz, en değer verdiğimiz yerimizden yaralanmışız.
                Daha ilkokul 2’deyim. Okul dağılmış heyecanla evlere koşturuyoruz. Sınıf arkadaşlarımdan ikisi; “Annelerimizin başını açacaklarmış!” diye endişe içindeler. Kim verdi onlara bu korkuyu, neydi onları bu şekilde tedirgin olmaya sevk eden. Hangi mahalle baskısı, hangi otorite. Yıllarca militarist bir devlet olan T.C de birgün Atatürkçü-demokrat ailelerin “Cumhuriyet, Cumhuriyet” diye sokağa döküleceği aklınıza gelir miydi? Biber gazı yiyecekleri?!  Uzak örnekler değil bunlar.  Daha dün olan şeyler. Koyun muyuz peki? Asla, sadece bedel ödemekten korkuyoruz. Kim var ki bu ülkede (dikkat: koyun olarak tabir edilen halktan bahsediyorum)  ailesinden birileri bi şekilde siyasi bir olaydan göz altına alınmamış –hapis yatmış demiyorum illa-, korkutulmamış, tehdit edilmemiş bir şekilde. Amcası, dayısı, teyzesi, halası, abisi, ablası, babası, annesi veya çevresinden herhangi bi yakını... Şahsen benim var.
                Toplumdaki dejenerasyon çocuklara ve kadınlara yansıyor en çok. Totaliter bir rejimden otokrasiye doğru gidiyor her şey, ee hadi hayırlısı. Ellere dikkat edin, totaliter rejimlerde eller hep ön plandadır. Hitler ve ressamlarına bir kez daha değinmek istiyorum burada. Siz de fotoğraf görsellerine iyi bi bakın derim. Şu an var olan liderlerin ellerine...!
                 Her akşam televizyonda ağlayan bi bakan görmekten, uysal uysal ve çok mantıklı bir şekilde “Çöpe attığınız ekmeklerle kaç aç Afrika ülkesinin” doyacağını söyleyen sevgili başbakanımızı bazen ben bile hayranlıkla dinliyorum. Adam haklı diyorum. Sonra ufak bi şimşek çakıyor beynimde  bu adam değil mi gemicikleri, villacıkları şu’cukları, bu’cukları olan. Kime ne diyor ki bu şimdi. Hangi Afrika ülkesinden, hangi açtan bahsediyor, bu ülkede kaç milyon işsiz var haberi var mı, resmi rakamlardan bahsetmiyorum, onlarla hiç aram olmadı.
Olsun yine de iyi insanlar var bu toplumda, iyi şeyler yapmak isteyen. Umut değil, inat ederek başarılacak bir mevzu bu artık. Çevremizde çoğu insan görev aldığında düşünmeden bir şeyleri değiştirmeye yelteniyor, çünkü kendini gösterme ve kanıtlama ihtiyacı duyuyor. Ben de buna gerek yok diyorum. Bilincin rengi “enerjisi”  içinde bulunduğumuz farkındalığı gösteriyor. Gereksiz hareket otokrasiyi doğurur! Otokrasi karşıt anarşizme yol açar. Son alarak diyeceğim . Ben bu ülkeyi çok seviyorum. Her seçim sonrası “ee biz de gidelim artık bari bu ülkeden” deme zorunluluğu içinde olan güruha katılmak istemiyorum. Bu ülkeden başka hiçbir yerde nefes alabileceğimi, yaşayabileceğimi zannetmiyorum. Yeni nesil gibi sürekli ilk fırsatta topukları yağlayıp en rahat ülkeye gitmek değil kaygım. -Olanlara da lafım yok, o ayrı konu!- Propaganda yapmak, galeyana getirmek de değil derdim; sadece doğaya çıkarken daha dikkatli inceleyin! İtaat etmeyi öğrenmek için değil. Dengenin kusursuz bir şekilde varlığını görmek ve insan ırkının o kusursuz dengedeki, dengesizliğini görmek için.